Галын илч буурснаар олон өвчин үүснэ

Галын илч буурснаар олон өвчин үүснэ

 

Урт наслах, эрүүл байх нь хүний ходоодны шингээх чадвар буюу галын илчтэй холбоотой гэж үздэг. Идээ унд эхлээд ялзлагч бадганаар ялзлагдаж, шингээгч шараар шингээгдэн, гал тэгшитгэгч хийгээр тунгалаг цөвд ялгардаг бөгөөд ингэснээр дотор таван махбод төлжинө хэмээн галын илчийн талаар уламжлалт анагаах ухааны ном зохиолуудад бичсэн байдаг. Хүний идсэн идээ унд бүр таван махбодын мөн чанартай. Тиймээс шороо тэргүүтэй таван махбод төгөлдөр идээгээр биеийн таван махбод тэжээгддэг юм.

Өвчин /хий, шар, бадган/, долоон тамир / идээний тунгалаг, цус, мах, өөх, яс, чөмөг, дусал/ гурван хир /өтгөн, шингэн, хөлс/ арвидаж, барагдаж, хямарснаар өвчин үүсэх эсэх нь галын илчтэй холбоотой байдаг. Тиймээс галын илч чухал юм. Галын илч буюу ходоодны шингээх чадвар сайн байвал өвчин эмгэггүй, амьдралын идэвхтэй болж, зүс царай сайжирдаг. Харин галын илч багасвал эс шингэж, тунгалаг цөв холилдон, тунгалаг гүйх оронд цөв гүйж олон өвчин үүсгэнэ.

Хоорондоо үл зохицох болон мөн чанараараа үл зохицох идээ, зарим хүнсний зүйлүүдийг хэмжээнээс нь хэтрүүлэн идэх нь ходоодны шингээх чадварыг бууруулж байдаг. Тухайлбал, хэт туранхай мах, архи, буцалгаагүй ус, сүү, тараг, айраг, өөх тос, чихэр тэргүүтэй амтлаг хүнсийг байнга хэрэглэвэл галын илч дарагдаж, эс шингэх өвчин үүснэ. Ялангуяа шим тэжээл багатай хоол иддэг, тамир муутай, суугаа ажилтай, сэтгэлийн шаналалтай, хөгшин настай хүмүүс дээрх хоол хүнсийг байнга хэрэглэвэл эс шингэх өвчинд амархан өртөмтгий болох магадлалтай.

Урьд нь огт хэрэглэж байгаагүй хүнсийг гэнэт хэрэглэх, шөнө хоол идэх, хоорондоо үл зохицох идээ унд хэрэглэх нь мөн адил эс шингэх өвчин үүсэх нөхцөл болох бөгөөд эс шингэх өвчин хуучирвал бэтэг, хаван, арьсны өвчнүүд, тулай, хэрэх, сүрьеэ, нүд шарлах, хөлийн бам зэрэг эмчлэхэд бэрх олон өвчнүүдийг үүсгэнэ.

Дараах хоол унд хоорондоо зохицдоггүй. Үүнд:

Тараг-Архи

Загасны мах-Сүү

Жимс-Сүү

Буурцаг-Тараг

Мөөг-Гичний тосонд шарах

Зөгийн бал-Ургамлын тос

Тос-Хүйтэн ус

Мах-Цагаан идээ зэрэг орно.

Галын илчээ доройтуулахгүй байхын тулд даарч хөрөх, чийгтэй газар амьдарч ажиллах, хэт олон төрлийн хоол ундыг хольж идэх зэргийг хоригловол зохилтой. Мөн шингэхэд бэрх хүнд хоол, хүйтэн хоол, удсан, даршилсан, хоносон хоолноос татгалзаж, урьдах хоол нь шингээгүй байхад ойр ойрхон хооллохгүй байх, хэт өлсөхгүй байхыг анхаарах хэрэгтэй. Харин шимтэй, хөнгөн, бүлээн хоол унд хэрэглэж, цагаар хооллож заншвал галын илч бадран өвчин зовлонгүй, урт наслаж, амжилттай, амар амгалан амьдрах болно.

Өдрийн цагт ходоодны шингээх чадвар бадардаг тул сайн идэх хэрэгтэй

Уламжлалт анагаах ухаанд идээ, ундааг өвчлөх болон эрүүл байхын суурь гэдэг бөгөөд өвчилсөн хойно ч анагаах 4 ерөндгийн нэг гэж үздэг. Өргөн хэрэглээний хоол хүнсээ цаг улиралтай тохируулан хэрэглэх нь маш чухал төдийгүй таны эрүүл амьдрах зайлшгүй нэгэн нөхцөл болно.

Өглөө хоосон байж огт болохгүй, өглөөнийхөө цайг заавал уух хэрэгтэй. Өдрийн хоолоо тохируулан идээд оройн цагаар маш бага бөгөөд шингэхдээ хялбар зүйл идэх хэрэгтэй. Учир нь өглөө сайн идэхгүй бол урд өдөр нь амраад хоолоо шингээсэн ходоод хоосон ажиллаж, таны биед сөргөөр нөлөөлнө. Өдрийн цагт хүний ходоодны шингээх чадвар буюу галын илч хамгийн их бадардаг тул сайн идэх хэрэгтэй. Харин оройн цагаар ходоодонд хоол шингэх чадвар нь эрс буурсан байдаг учраас аль болох бага хэмжээгээр, шингэхэд амархан хоол идвэл зохино.

Нэг удаагийнхаа хоолны хэмжээг сайтар тохируулж идэх хэрэгтэй. Ингэж тохируулахдаа өөрийнхөө ходоодны багтаамжийг 4 хэсэг хуваалаа гэж үзвэл түүнийхээ 2 хувьд нь хоол, 1 хувьд шингэн уух зүйл буюу ундаа, 1 хувийг нь хоосон үлдээлээ гэж бодон идэхэд маш тохиромжтой. Ингэж идвэл таны бие хөнгөн, сэтгэл санаа ч сайхан байх болно. Гэвч шингэхдээ бэрх хүнд чанартай хоолыг хагас цадатлаа, хөнгөн чанартай шингэхдээ хялбарыг цадатлаа ид гэж тэмдэглэсэн байдаг. Нэг удаа идэхдээ хэтэртлээ цадатлаа идэх, өлссөн үедээ хэтрүүлэн идэх, цангасан үедээ хэтэрхий ихийг уух зэрэг нь эрүүл мэндэд хортой. Тиймээс тогтмол цагаар тохируулан хооллох хэрэгтэй.

Зарим тохиолдолд хоорондоо зохицохгүй идээг хэрэглэвэл хоол боловсруулах эрхтний эмгэгийг үүсгэдэг төдийгүй энэ нь найруулсан хор адил гэж үздэг. Үүнд:

Тараг – Архи

Загасны мах – Сүү

Жимс – сүү

Буурцаг – Тараг

Мөөг – гичийн тосонд шарах

Зөгийн бал ургамлын тос

Тос – хүйтэн ус

Мах – цагаан идээ

Мөн байнга идэж дадуулаагүй идээг ихээр идэж болохгүй.

Суугаа ажилтай хүмүүс, оюутан сурагчид, багш нар завсарлагаанаараа аль болох нийтээрээ дасгал хөдөлгөөн хийх хэрэгтэй.

 Цатгалан байх үедээ хэвтэхгүй байх

 Хоол идээд хөлөрсөнүедээ салхинд гарахгүй байх

 Хоол идсэнийхээ дараа аль болох хөдөлгөөнтэй байх

 Нойроо алдаж ядраагүй бол өдрийн цагаар унтахгүй байх

 Улиралдаа зөв тохируулж хувцаслах зэрэг нь өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх нэгэн гол нөхцөл болдог.

Ходоодны бадгантай хүний хэрэглэхэд тохиромжгүй идээ

– Түүхий сүү

– Сарлаг болон үнээний сүү

– Шарсан хайрсан, хүнд тослог хоол

– Халуун ногоо

– Архи

– Түүхий жимс, ногоо

– Хуучирсан, илжирсэн ногоо

– Хэт хүйтэн, хэт халуун хоол хүнс

– Кофе

– Шоколад

– Газтай ундаа, пиво

– Ямааны мах

Хэт даарч хөрч болохгүй, хэт хөлрөлгүй, өдөр унтахгүй байх, аль болох хөдөлгөөн их хийвэл зохино.

Хэрэглэхэд зохистой хоол, хүнс

Хөнгөн, бүлээн чанартай, шингэхдээ амархан хоол, хүнс хэрэглэх хэрэгтэй.

– Хонь, гөрөөсний мах, чонын мах

– Тараг, айраг

– Зөгийн балтай ус, буцалсан ус

– Сонгино

– Мөөг

– Лууван

– Арвайн гурил зэргийг хэрэглэвэл зохино.

Ум ми ти ти вал вал сод гэдэг тарнийг байнга уншвал ходоодны өвчнөөс гэтэлгэнэ.

 Манба Дацан эмнэлэг, Оточ Манрамба Их Сургууль