Таван ухаан

Өмнөтгөл 
Эд мөнгөө алдвал юу ч алдаагүй 
Цагийг алдвал ихийг алдана 
Эрүүл мэндээ алдвал бүхнийг алдана гэсэн эртний мэргэдийн сургааль бий. Амьдрал практикаас ч тод харагдсаар. Эрүүл бие саруул ухаантай байж, хүн урам төгөлдөр , идэвхтэй ажиллаж амьдарна. 
Тэгвэл хэрхэн яаж эрүүл мэндээ хамгаалах вэ? Хүн төрөлхтний түүхэн мөрөөдөл болсон энэхүү асуудлын хариултыг баяжуулах зорилгоор , өрнө дорнын анагаах ухааны өчүүхэн мэдлэгтээ түшиглэн эрүүл бие , нас буяныг тэтгэх шилдэг аргыг олох эрэлд мордсон. 
Уг чиглэлээр ажилглалт , судалгаа хийж 10 гаруй жил идэвхитэй ажилласны эцэст эрүүл мэндийг сорогч дайсан бол өвчин түүнээс хамгаалах шилдэг арга нь " Эрүүл мэндийн боловсрол " юм гэдэг дүгнэлтэнд хүрлээ. 
Хүн мэдэхгүй зүйлдээ автдаг гэдэгчилэн өвчин үүсэх суурь буюу холын шалтгааныг мэдэхгүйг далимдуулан элдэв өвчлөл өндөр хөгжсөн 21-р зуунд ч дэлхийг бүрхэж тоогүй олон хүмүүсийн эрүүл мэнд, эд мөнгө, амь биеэр тоглосоор байна. Энэ бол амьдралын нэр үнэн бодит байдал. Тэгвэл яах вэ? Миний бодлоор хоёрхон арга байна. 
Нэг талаас , Иргэдийн эрүүл мэндийн боловсрол , эрүүл аж төрөх ёс уламжлалыг таниулах , нөгөө талаас анагаахухааны хөгжлийг дэмжих явдал болно 
ИЭМБ дэмжих асуудал нь өвчлөлийг бууруулж эдийн засаг хэмнэх, нас жилийг арвижуулах үндсэн асуудал юм. Анагаах ухааны хөгжлийн ауудал хурдтай хөгжиж байгаа боловч ИЭМБ дэмжих асуудал нь монголс төдийгүй дэлхийд анхаарлын гадур орхигдсоор иржээ. Энэхүү нийгмийн захиалга болох аварга том хоосон орон зайг сайтар мэдэрч нийтийн хүч, анхаарлыг хандуулж чадвал хүн төрөлхтний эрүүл мэндийн байдал тун удаагүй ахиц гарч шинэ төвшинд хүрнэ. 
Эрүүл мэндийн боловсролын таван ухааныг эрүүл аж төрөх ёс буюу эрүүл амьдрах урлаг хэмээн ойлгож болно. Уг ном нь өнгөрсөн хугацаанд бичигдсэн эрүүл мэндийн зөвлөмж номуудын маань шим буюу хураангуй тул эрүүл мэндийн мэдлэг боловсролоо тэлж, идэвхитэй амьдрахыг  хүссэн хүн бүхэн уншин дауулахад тохиромжтой. 
Ном нь оршил, тэргүүн , дэд бүлэгтэй. Оршил хэсэгт хүмүүний гайхамшигт төрөл, бүтэц, өөрөө эдгэрэхийн гайхамшиг, сэтгэлийн хүч зэрэг суур; мэдлэгийг танилцуулсан бо тэргүүн бүлэгт эрүүл мэндийн таван ухаан дэд бүлэгт эрүүл мэндин бичил өгүүллэгийг дагалдуулсан болно. 

 

ᠡᠮᠦᠨᠡᠳᠭᠡᠯ 

ᠡᠳᠡ ᠮᠥᠩᠭᠥ ᠪᠡᠨ ᠠᠯᠠᠳᠠᠪᠠᠯ ᠶᠠᠭᠤ ᠴᠤ ᠠᠯᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠦᠭᠡᠢ 

ᠴᠠᠭ ᠢ ᠠᠯᠠᠳᠠᠪᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠶᠢ ᠠᠯᠠᠳᠠᠨ᠎ᠠ 

ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠪᠡᠨ ᠠᠯᠠᠳᠠᠪᠠᠯ ᠪᠦᠬᠦᠨ ᠢ ᠠᠯᠠᠳᠠᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠡᠷᠲᠡᠨ ᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠰᠤᠷᠭᠠᠯ ᠪᠤᠢ᠃ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠯ ᠫᠷᠠᠺᠲ᠋ᠢᠭ ᠠᠴᠠ ᠴᠤ ᠲᠣᠳᠣ ᠬᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠭᠠᠷ᠃ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠰᠠᠷᠠᠭᠤᠯ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠶᠢᠵᠤ᠂ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠤᠷᠮ᠎ᠠ ᠲᠡᠭᠦᠯᠳᠡᠷ ᠂ ᠢᠳᠡᠪᠬᠢᠲᠡᠢ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠨ᠎ᠠ᠃ 

ᠲᠡᠭᠡᠪᠡᠯ ᠬᠡᠷᠬᠢᠨ ᠶᠠᠵ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠪᠡᠨ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠪᠤᠢ? ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠲᠥᠷᠥᠯᠬᠢᠲᠡᠨ ᠦ ᠲᠡᠦᠬᠡᠨ ᠮᠥᠷᠥᠭᠡᠳᠦᠯ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠨᠡᠬᠦ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠤᠨ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠲᠠ ᠶᠢ ᠪᠠᠶᠠᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠂ ᠥᠷᠥᠨ᠎ᠡ ᠳᠣᠷᠣᠨ᠎ᠠ ᠶᠢᠨ ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠥᠴᠥᠬᠡᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯᠭᠡ ᠳᠦ ᠪᠡᠨ ᠲᠦᠰᠢᠭᠯᠡᠨ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠂ ᠨᠠᠰᠤ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠢ ᠲᠡᠳᠭᠦᠬᠦ ᠰᠢᠯᠢᠳᠡᠭ ᠠᠷᠭ᠎ᠠ ᠶᠢ ᠤᠯᠬᠤ ᠡᠷᠢᠯ ᠳᠦ ᠮᠣᠷᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃ 

ᠤᠭ ᠴᠢᠭᠯᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠠᠵᠢᠯᠭᠯᠠᠯ ᠳᠤ ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠬᠢᠵᠦ 10 ᠭᠠᠷᠤᠢ ᠵᠢᠯ ᠢᠳᠡᠪᠬᠢ ᠲᠡᠢ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢ ᠰᠣᠷᠣᠭᠴᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠣᠯ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠰᠢᠯᠢᠳᠡᠭ ᠠᠷᠭ᠎ᠠ ᠨᠢ 《 ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠯ 》 ᠶᠤᠮ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠳ᠋ᠦᠩᠨᠡᠯᠲᠡᠨ ᠳᠦ ᠬᠦᠷᠡᠯ ᠢᠶᠡᠨ᠃ 

ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠵᠦᠢᠯ ᠳᠦ ᠪᠡᠨ ᠠᠪᠲᠠᠳᠠᠭ ᠭᠡᠳᠡᠭᠴᠢᠯᠡᠨ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠡᠭᠦᠰᠬᠦ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ ᠪᠤᠶᠤ ᠬᠣᠯᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠢ ᠳᠠᠯᠢᠮᠳᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠯᠡᠯ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠬᠥᠭᠵᠢᠭᠰᠡᠨ 21 ᠍ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠳᠤ ᠴᠤ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠶᠢ ᠪᠥᠷᠬᠥᠵᠦ ᠲᠣᠭ᠎ᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠦᠨ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ᠂ ᠡᠳ᠋ ᠮᠥᠩᠭᠥ᠂ ᠠᠮᠢ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠲᠣᠭᠯᠠᠭᠰᠠᠭᠠᠷ ᠪᠠᠶᠢᠨ᠎ᠠ᠃ ᠡᠨᠡ ᠪᠣᠯ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡ ᠦᠨᠡᠨ ᠪᠣᠳᠠᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠳᠠᠯ᠃ ᠲᠡᠭᠡᠪᠡᠯ ᠶᠠᠬᠤ ᠪᠤᠢ? ᠮᠢᠨᠦ ᠪᠣᠳᠣᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠣᠶᠠᠷᠬᠠᠨ ᠠᠷᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠶᠢᠨ᠎ᠠ᠃ 

ᠨᠢᠭᠡ ᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠠᠴᠠ ᠂ ᠢᠷᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠯ ᠂ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠠᠵᠤ ᠲᠥᠷᠥᠬᠦ ᠶᠣᠰᠣ ᠤᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠯ ᠢ ᠲᠠᠨᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠂ ᠨᠥᠭᠥᠭᠡ ᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠠᠴᠠ ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤᠬᠠᠨ ᠤ ᠬᠥᠭᠵᠢᠯ ᠢ ᠳᠡᠮᠵᠢᠬᠦ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ 

ИЭМБ ᠳᠡᠮᠵᠢᠬᠦ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠨᠢ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠯᠡᠯ ᠢ ᠪᠠᠭᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠡᠳ᠋ ᠍ ᠦᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠬᠡᠮᠨᠡᠬᠦ᠂ ᠨᠠᠰᠤ ᠵᠢᠯ ᠢ ᠠᠷᠪᠢᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠶᠤᠮ᠃ ᠠᠨᠠᠭᠠᠬᠤ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠬᠥᠭᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠠ ᠨᠤᠭᠤᠳᠠᠯ ᠬᠤᠷᠳᠤ ᠲᠠᠢ ᠬᠥᠭᠵᠢᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠭ᠎ᠠ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ИЭМБ ᠳᠡᠮᠵᠢᠬᠦ ᠠᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠯ ᠨᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠠᠰ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠳᠦ ᠠᠩᠬᠠᠷᠤᠯ ᠤᠨ ᠭᠠ ᠳᠤᠷ ᠣᠷᠬᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠭᠠᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠢ᠃ ᠡᠨᠡᠬᠦ ᠨᠡᠶᠢᠭᠡᠮ ᠤᠨ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠭ᠎ᠠ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠠᠪᠤᠷᠭᠤ ᠲᠣᠮᠣ ᠬᠣᠭᠣᠰᠣᠨ ᠣᠷᠣᠨ ᠵᠠᠢ ᠶᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠮᠡᠳᠡᠷᠡᠴᠢ ᠨᠡᠶᠢᠲᠡ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠴᠦ᠂ ᠠᠩᠬᠠᠷᠤᠯ ᠢ ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠴᠢᠳᠠᠪᠠᠯ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠲᠥᠷᠥᠯᠬᠢᠲᠡᠨ ᠦ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠠᠶᠢᠳᠠᠯ ᠲᠤᠩ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠠᠬᠢᠴᠠ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠲᠥᠪᠰᠢᠨ ᠳᠦ ᠬᠦᠷᠡᠨ᠎ᠡ᠃ 

ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠠᠵᠤ ᠲᠥᠷᠥᠬᠦ ᠶᠣᠰᠣ ᠪᠤᠶᠤ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠤᠷᠠᠯᠢᠭ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠣᠶᠢᠯᠠᠭᠠᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ ᠤᠭ ᠨᠣᠮ ᠨᠢ ᠥᠩᠭᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠤᠭᠤᠴᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠪᠢᠴᠢᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠵᠥᠪᠯᠡᠮᠵᠢ ᠨᠣᠮ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠮᠠᠨᠢ ᠰᠢᠮ᠎ᠡ ᠪᠤᠶᠤ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠩᠭᠤᠢ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯᠭᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠯ ᠢᠶᠠᠨ ᠲᠡᠯᠡᠵᠦ᠂ ᠢᠳᠡᠪᠬᠢ ᠲᠡᠢ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠶᠢ ᠬᠦᠰᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠦᠬᠦᠨ ᠤᠩᠰᠢᠨ ᠳᠠᠣᠭᠤᠯᠬᠤ ᠳᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠮᠵᠢᠲᠠᠢ᠃ 

ᠨᠣᠮ ᠨᠢ ᠣᠷᠣᠰᠢᠯ᠂ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠂ ᠳᠡᠳ᠋ ᠪᠦᠯᠦᠭ ᠲᠡᠢ᠃ ᠣᠷᠣᠰᠢᠯ ᠬᠡᠰᠡᠭ ᠲᠦ ᠬᠥᠮᠥᠨ ᠦ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭᠲᠤ ᠲᠥᠷᠥᠯ᠂ ᠪᠦᠲᠦᠴᠡ᠂ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠡᠳᠡᠭᠡᠷᠡᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭ᠂ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠦᠨ ᠬᠦᠴᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠰᠤᠤᠷ; ᠮᠡᠳᠡᠯᠭᠡ ᠶᠢ ᠲᠠᠨᠢᠯᠴᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠣ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠪᠦᠯᠦᠭ ᠲᠦ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠡᠳ᠋ ᠪᠦᠯᠦᠭ ᠲᠦ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠮᠡᠨᠳᠦᠢᠨ ᠪᠢᠴᠢᠯ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠭᠡ ᠶᠢ ᠳᠠᠭᠠᠯᠳᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃

 

前兆
没有亏钱,什么都不会丢失
如果你浪费时间,你会失去很多
如果你失去了健康,你就会得到古代圣贤的教导,这将失去一切。生活从实践中清晰可见。健康聪明的人将充满热情和活力。
那么我该如何保护自己的健康呢?为了丰富这个问题的答案,我们一直在寻找基于我们西医知识的最佳方式来维持健康的生活和美好的生活。
在健康和愿望领域工作超过10年后,保护它免受疾病侵害的最佳方法是“健康教育”。
那些不熟悉病因的人不知道疾病的根源或原因,他们在21世纪以人民的健康,金钱和许多人的生命来玩耍。这是生命的真名。什么呢?我认为只有两种方式。
一方面,公民健康教育和健康生活方式将得到提升,另一方面将促进医学的发展
促进世界卫生组织是减少疾病和挽救经济的关键因素。医学科学的快速发展正在增长,但世界卫生组织的支持不仅是对蒙古的关注,也是对世界的关注。如果你能够专注于这个社会秩序的巨大空间,你将能够达到公共健康和关注的水平。
五种健康教育概念可以被理解为健康的生活方式或健康的生活方式。这本书是过去写的健康秘诀的营养或总结,适合所有想要健康生活和扩展健康知识的人。
这本书是前奏,头和小组。在引言中,人性的基础,结构,愈合的奇迹,情感的力量;首先,包括在五个健康科学健康亚组的前五章中。


Таван ухаан - номноос унший